۱. بخش تحقیقات منابع طبیعی ،مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
۲. گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
۳. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
۴. بخش مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران
* : مسئول مکاتبات، پست الکترونیکی: massoudborhani@yahoo.com
مقدمه
یکــی از دســتاوردهای چندســاله اخیــر در عرصــه مــدیریت منابع طبیعی تدوین و اجرای طرح های مرتعـدار ی اسـت . ایـ ن شیوه مدیریت در حال حاضر بهعنوان یک شیوه پذیرفته شده در سطح سامانهـا ی عرفـ ی کشـور در حـال اجراسـت . مهمتـر ین اقدامات مدیریتی در حال انجام در طرحهای مرتعـدار ی کنتـرلتعداد و زمان ورود و خروج دام در مرتع و اقدامات اصلاحی و احیایی در بخشهایی از آن میباشد، که از این بین، تعادل دام و مرتع بیشترین اهمیـ ت را در برنامـه هـا ی مـد یریت مراتـع دارد.
هولچ ک و همک اران انتخ اب ص حیح تع داد دام در مرت ع را یک ی از مهمت رین تص میمات م دیریت چ را از نظ ر پوش ش گیاهی، دام، حیات وحش و بازده اقتصادی میدانند( 10). یکی از شاخصهای پوشـش گ یـ اهی متـأثر از مـدیریت چـرا، تنـوعگونهای است تنوع گونهای مؤلفه اصلی تنـوع ز یسـت ی اسـت وبســیاری از مطالعــات اثبــات کنن ده اثــر مثبــت تنــوع گ یــاهی بر پایداری اکوسیستم است (8) درحالیکه معدودی از تحقیقات نشاندهنده ناچیز بودن این اثرات میباشـد ( 26). آنچـه مسـلماست پاسخ اکوسیستم به تنوع، بستگی به گوناگونی روشهـا ی اســتفاده از آب، مــواد غــذا یی و نــور توســط انــواع گ یاهــان دارد( 11).
نتایج بسیاری از تحقیقات نشاندهنده تـأث یر منفـ ی چـرا بـرشاخصهای غنا ،یکنواختی و تنوع است( 2، 3، 13، 17 و 24)، این کاهش غنـا ی گونـه ای عمومـاًعمومـا بـه دلیـ ل کـاهش گونـه هـای خــوشخــوراک مــیباشــد (28 و 30). در مقابــل، پــارهای از تحقیقات اثر مثبت چرا بر غنا و تنوع را به اثبات رساندهانـد ( 4، 9، 18، 19، 22 و 27) و نهایتاًتا نتایج بعضی از تحقیقـات نشـانمیدهد که بیشترین غنا و تنوع گونهای در شرایط چرای سـبکرخ میدهد و تغییر به سمت توقف و یـ ا تشـد ید چـرا موجـبک اهش ای ن ش اخصه ا م یگ ردد( 16 و 29). مص داقی در علفزارهای نیمه استپی شمال شرق ایران به این نتیجه رسید کـهتحت چرای متوسط میتوان ضمن بهرهبرداری معقولانه، غنـای گونهای را نیز حفظ کرد، در ایـ ن تحقیـ ق یکنـواختی در منطقـه بحرانی بیشتر از منـاطق مرجـع و کلیـد بـود ( 5). پاپـان یکولو و همکاران در بوتهزارهای مدیترانـه بـه ایـ ن نتیجـه رسـیدند کـهعکسالعمل غنای گونهای کـل گ یاهـان و گ یاهـان چندسـاله دربرابر افزایش شـدت چـرا یکسـان و در جهـت افـزایش غنـا وکاهش چیرگی بوده است( 21).
در مورد تأثیر سـا یر گزینـه هـا ی مـد یریت مرتـع بـر تنـوعتحقیقات محدودی انجام شده است، بهعنوان مثال تود و هافمن در بررسـ ی تنـوع گونـه ای در دو شـ یوه مـد یریت خصوصـ ی و عمومی در منطقه کاورو آفریقای جنوبی به این نتیجه رسید کـهافزایش گیاهـان غ یرخـوش خـوراک درمراتعـی کـه بـهصـورتعمومی مورد چرا قرار میگیرند، اجتناب ناپذیر اسـت و م یـ زان گیاهان نامرغوب در این مراتع بهشدت بیشتراز مراتعی است که بهشکل خصوصی اداره میشوند .هـ مچنـین در مراتـع عمـومی گیاهان یکساله، ژئوفیتها و بوتههای کوتاه قد افزایش و تولید علوفه نسبت بـه مراتـع خصوصـی کـاهش یافتـه اسـت( 28). اقدامات اصلاحی نظیر کشت گیاهـان مرتعـی و کودپاشـ ی نیـ ز میتواند باعث کاهش غنای گونهای و افزایش یکنواختی گـردد
(1، 12 و 23).
در مجموع بررسی منابع نشان میدهد که تحقیق جامعی در مورد اثر اجرای طرحهـای مرتعـدار ی بـر شـاخص هـای تنـوعگیاهی انجام نشده که این امر ضرورت این تحقیق را مشـخصمینماید. البته موارد ذکر شده یعنی اثـر مـدیریت چـرا، تعـدادبهرهبردار و اقـدامات اصـلاحی مؤلفـه هـا ی اصـل ی یـ ک طـرحمرتعداری هستند و لذا بررسی اثر طرحهای مرتعداری بر تنـوعمستلزم توجه به این سوابق تحقیق میباشد.

مواد و روشها
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

منطقه مورد مطالعه شهرستان سمیرم با مساحت 522400 هکتار در جنوب غربی استان اصفهان با مختصات جغرافیایی 51 درجه و 17 دقیقه تا 3 دقیقه طول شرقی و 30 درجه و 42 دقیقه تا 31 درجه و 51 دقیقـه عـرض شـمال ی واقـع شـده و دارای ارتفـاع متوسط 2400 متر از دریا می باشـد . از نظـر توپـوگراف ی بیشـتر مناطق آن در محدوده ارتفاعی 2500-2000 از سطح دریا قـرار دارد. ای ن منطق ه از نظ ر طبق هبن دی اقلیم ی دوم ارتن اقل یم نیمهخشک محسوب میگردد. متوسط بارندگی این منطقـه بـین200 تا بیش از 500 میلیمتر در منـاطق مختلـف متغیـر اسـت.مهمترین رویشگاه موجود در این شهرسـتان مربـوط بـه گـروهگونها است که بیشتر شامل دو گونـهAstragalus susianus و Astragalus verus میباشد. گونه Bromus tomentellus مهمترین گیاه خانواده گندمیان منطقه اسـت کـه بخـش مهمـی از علوفـهمراتع را در این شهرستان تشکیل میدهد، گیاه مهم دیگـر ایـ ن خــانواده Elymus(Agropyron) gentry مــیباشــد. مهمتــرین گونههـای پهـن بـرگ علفـی منطقـهCousinia cylindracea و Scariola orientalis و نهایتــاًتــا مهمتــرین گونــه درختچــه ای Daphne mucronata م یباش ند. از ب ین س امانه ای عرف ی شهرستان در مجموع 52 عرف انتخـاب گردیـ د کـه 28 عـرف دارای طرح و 24 عرف ممیزی شده ولی فاقد طرح مرتعـدار ی بود. عرفهای دارای طرح مرتعداری با سابقه اجرای بین 6 تا 8 سال انتخاب گردید. در این عـرف هـا حتـی الامکـان سـعی در رعایت اندازه اقتصادی مرتـع شـده کـه نتیجـه آن تعـداد کمتـربهرهبردار نسبت به مراتع بدون طرح میباشد. این امـر در کنـارواگذاری مالکیت 30 ساله بـه مجر یـ ان طـرح هـای مرتعـدار ی، باعث ایجاد حس تعلق و حساسیت بیشتر آنها به حفظ مرتـع ودر نتیجه رعایت بیشتر ظرفیت چرا و زمـان ورود و خـروج دامگردیده است. علاوه بر این در طرحهای مرتعـدار ی، تعـداد داممجاز بهطور سالانه و براساس ظرفیت چرای همان سال توسـطاداره منابع طبیعی شهرستان تعیین و زمان ورود دام بهطور دقیق کنترل میشود .همچنین کپهکاری و قرق کوتاه مـدت در نقـاطمناسب انجام میگیرد .مکانهای نمونـه گیـ ری درون سـامان هـابهنحوی انتخاب گردیـ د کـه در مقابـل هـر مکـان دارای طـرحمرتعـدار ی ی ک مک ان فاق د طـرح ب ا ش رایط مش ابه از نظ ر زمینشناسی، واحد اراضی، اقلیم، ارتفاع، شیب، جهت شـیب و تیپ گیـاهی وجـود داشـته باشـد. شـکل1 سـامان هـای عرفـیشهرستان سمیرم به همراه نقاط نمونهگیری را نمایش میدهد. نمونهگیری بهروش تصادفی- سیستماتیک انجام گردیـ د. در هر منطقه نمونه گیری 4 ترانسکت به طول 200 متـر مسـتقر وبا توجه به اندازه نمونه محاسبه شده، 40 پلات یـ ک مترمربعـیانداخته و درصد تاج پوشش گیاهـان دائمـ ی بـه تفکیـ ک گونـه تعی ین گردی د. در ای ن مطالع ه غن ای گون های ب ا اس تفاده از شاخصهـای غیرپارامتریـ ک مارگـالف، منه ینیـ ک، جکنـا یف و روش شمارش تعداد گونه تعیین گردید .همچنین چهار شاخص یکنواختی سیمپسون، کامارگو، اسمیت و ویلسون و اصلاح شده نی و چهار شاخص تنوع گونهای سیمپسون، شانون، هیل N1 و هیل N2 محاسبه گردید. بدین منظـور از نـرمافزارهـا ی Past و Ecological Methodology اسـتفاده شـد. همـه شـاخص هـای محاسبه شده بهجز شاخص اصلاح شـده نـی از توزیـ ع نرمـالپیروی میکنند. جهت تعیین خصوصیات محیطی، با اسـتفاده ازدادههای رقومی موجود، نقشههای ارتفاع، شیب، جهـت شـیب، همباران و واحدهای اراضی در محیط GIS برای شهرستان تهیه و با انطباق نقاط نمونهگیری با نقشههای مذکور، ارتفاع، شـ یب ،جهت شیب، میـ انگین بارنـدگ ی و عمـق خـاک در مکـان هـا ی نمونهگیری محاسبه شد .همچنین فرسایش مناطق مورد مطالعـهبهروش EPM محاسبه و اطلاعات مربوط به مساحت هر سامان و نسبت دام موجود به مجـاز از اداره کـل منـابع طبیعـ ی اسـتاناصفهان اخذ گردید. آنالیز دادهها در محـ یط نـرم افـزار 16 SPSS انجام شد. مقایسه میانگین ویژگـ یهـا ی محیطـ ی و مـد یریتی و کمیتهای مورد ارزیابی، با اسـتفاده از آزمـون t مسـتقل انجـامگرفت. در مورد شاخص اصلاح شده نی بهدلیـ ل نرمـال نبـودنسری داده و در مورد جهت شیب، وضعیت و گـرا یش بـ هدلیـ ل رتبهای بـودن، از آزمـون ناپـارامتری مـن و یتنـ ی اسـتفاده شـد. ه مچن ین ارتباط ات ب ین کمی ته ای م ورد ان دازهگی ری و شاخصهای تنوع، با استفاده از ماتریس همبستگی تعیین گردید .
جهت اجتناب از گستردگی ماتریس حاصل، دو شـاخص غنـا،یکنواختی و تنوع که بهتر تغییرات را نشـان داده انـد انتخـاب وارتبـاط آن ب ا پوشـش و تولی د گیاهـان چندس اله، وض ع یت و گرایش مرتع تعیین گردید .
نتایج
مقایسه میانگین متغیرهای محیطی بین مراتع دارای طرح و بدون طرح (جدول 1) نشاندهنده عدم وجود اختلاف معنـی دار بـیندو مدیریت است. این نتیجه تأیید کننده صحت انتخاب منـاطقاست، زیرا هدف، تعیین اثر مدیریت بر تغییرات پوشش گیـاهیاست و این آنالیز در صورتی معتبر است که مناطق دارای طـرحو بدون طرح از نظر ویژگیهای محیطی حتـی الامکـان مشـابهباشند. از نظر عوامل مدیریتی نسبت تعداد دام موجود به مجـازو تعداد بهرهبردار دارای اختلاف معنیدار میباشند.
مقایسه گیاهان بین دو مدیریت نشان مـی دهـد کـه درصـدگیاهان یکساله در مناطق دارای طرح کمتر از مناطق فاقد طرح میباشد. این امر در مورد گیاهان چند ساله عکس اسـت. البتـهاین اختلاف در سطح خطای 05/0 معنیدار نیست( جـدول 2).
شکل 1. نقشه سامانهای عرفی شهرستان سمیرم و محل قرارگیری مکانهای اندازهگیری

همچنین درصد لاشبرگ مراتع دارای طرح بـ هطـور معنـی داری بیشتر از سایتهای فاقد طرح است .از نظر تولید گیاهان مـوردچرای دام، نتایج نشان میدهد کـه تولیـد گیاهـان چندسـاله درسایتهای دارای طرح بهطور معنیداری بیشـتر از سـایتهـایبدون طرح است .
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

مقایسه بین وضعیت و گرایش سایتهای دارا و فاقد طـرحمرتعداری (جدول 3) نشـان مـیدهـد کـه وضـعیت و گـرایشســایتهــای دارای طــرح مرتعــداری متوســط و ثابــت و در سایتهای بدون طرح فقیر و منفی بـوده اسـت. میـانگین رتبـهامتیاز وضعیت در سایتهای دارای طرح بیشـتر از سـایتهـایفاقد طرح بوده بهنحوی که این اختلاف در سطح 01/0 معنیدار است. همین قاعده در مورد گرایش نیز وجود دارد، بهنحوی که این اختلاف در سطح 05/0 معنیدار شده است .
* : اختلاف معنیدار در سطح 05/0

از مجموع 93 گونه چندساله مشاهده شده در منـاطق مـوردمطالعه ،83 گونه در مناطق دارای طـرح و 79 گونـه در منـاطقبدون طرح مشاهده شدهاند که 69 گونه بین مناطق دارای طـرح
t مقدار عامل ± اشتباه معیار تیمار کمیت
0/100 2520/2±30/95
2515/2±39/98 با طرح بدون طرح ارتفاع
0/648 12/41±1/01
11/40±1/21 با طرح بدون طرح شیب
272a 24/38 با طرح جهت شیب
31/12 بدون طرح -0/280 414/66 ±10/92
419/00 ±10/92 با طرح بدون طرح بارش
-0/367 45/34±2/55
46/80±3/08 با طرح بدون طرح عمق خاک
-1/625 0/787±0/037
0/872±0/036 با طرح بدون طرح ضریب فرسایش
-1/916 832±157/99
1445±278/46 با طرح بدون طرح مساحت سامان
-2/745** 6/48±1/12
18/04±4/06 با طرح بدون طرح تعداد بهرهبردار
-3/691** 0/987±0/10
2/117±0/29 با طرح
بدون طرح نسبت تعداد دام موجود به مجاز
t تولید(کیلوگرم در هکتار)
± اشتباه معیار t پوشش (درصد)
± اشتباه معیار
مدیریت کلاس خوشخوراکی وفرم رویشی
-0/901 66/20±13/05

87/48±20/45 -0/881 6/73±1/32
8/84±2/08 با طرح بدون طرح گیاهان یکساله
1/97* 390/52±30/39

310±26/36 1/460 24/42±1/43
21/25±1/65 با طرح بدون طرح گیاهان چند ساله
1/357 452/38±30/15
394/69±29/58 0/353 31/14±1/77
30/09±2/47 با طرح بدون طرح کل گیاهان
– – 2/006* 10/96±0/82
8/76±0/70 با طرح بدون طرح لاشبرگ
0-293111Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

جدول 1. مقایسه میانگین عوامل محیطی و مدیریتی تأثیرگذار بر پوشش گیاهی مناطق دارای طرح و بدون طرح شهرستان سمیرم
* : اختلاف معنیدار در سطح 05/0 ، **: اختلاف معنیدار در سطح 01/0 ، U : a من ویتنی

جدول 2. مقایسه پوشش و تولید گیاهان به تفکیک کلاس خوشخوراکی در سایتهای شهرستان سمیرم
و بدون طرح مشترک بود ،14 گونه تنها در مناطق دارای طرح و 10 گونه تنها در مناطق بدون طرح حضور داشتند. البته میانگین تعداد گونه در مکانهای اندازهگیری 18 گونه است کـه از ایـ ن
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

نظر اختلاف چندانی بـ ین دو مـدیریت وجـود نـدارد. بررسـیگونههای اختصاصی دو مدیریت نشان میدهـد کـه 67% گیاهـاناختصاصی مراتـع بـدون طـرح را گیاهـان کـلاسIII تشـکیلدادهاند. این میزان در مراتع دارای طرح تنها 23% اسـت (جـدول4). از طرفی هیچیک از گیاهان اختصاصی مراتـع بـدون طـرحکلاس I نبوده است، در حالیکه دو گونه از گیاهان اختصاصـ ی مراتع دارای طرح کلاس I بودهاند. نسبت گیاهـان کـلاسII در مراتع دارای طرح و بدون طرح بهترتیب 38% و 33% است کـهاخــتلاف چنــدان ی ندارنــد. دو گیــاه Astragalus effusus و Dactylis glomerata که خوشخوراک و کمشونده مـ یباشـند ،
جدول 3. مقایسه امتیازات وضعیت و گرایش در سایتهای دارای طرح و بدون طرح مرتعداری شهرستان سمیرم
مقدار U من ویتنی میانگین رتبه توصیف تیمار شاخص
201/5** 33/05 متوسط با طرح وضعیت
21/06 فقیر بدون طرح 243* 31/62 ثابت با طرح گرایش
22/72 منفی بدون طرح * : اختلاف معنیدار در سطح 05/0 ، ** : اختلاف معنیدار در سطح 01/0

جدول 4. گونههای اختصاصی مشاهده شده در مراتع دارای طرح و بدون طرح منطقه سمیرم
گونههای اختصاصی مراتع دارای طرح گونههای اختصاصی مراتع بدون طرح
فرم حیاتی کلاس خوشخوراکی گونه فرم حیاتی کلاس خوشخوراکی گونه
I He Astragalus effusus III Ch Acanthophyllum bracteatum
III Ph Berberis integerrima II He Aethionema elongatum
III Ch Convolvolus commutatus II He Andrachne fruticolusa
II Ph Cotoneaster luristanica I He Astragalus ovinus
III He Cousinia lasiolepis III He Echinops ritrodes
1 He Dactylis glomerata III Ch Lagochillus aucheri
II He Eragrostis barrillieri III He Matthiola ovatifolia
II Ch Eurotia ceratoides II Ch Polygonum dumosum
II He Fibigia umbellata III Ge.r Scirpus holoschoenus
III Ch Hertia angustifolia III He Scrophularia striata
II He Isatis kotschyana II He Pimpinella tragium II Ge.b Poa sinaica
II Ph Rosa elymaitica هـم چنـین سـه گ یـ اه Poa sinaica، Eragrostis barrillieri و Eurotia ceratoides که از نظر علوفه مورد استفاده دام و حفظ خاک با ارزش و از گیاهان زیادشونده بهحساب میآیند، بهطـوراختصاصی در مراتع دارای طرح دیـ ده شـدند. هـر دو گـروه ازگیاهان نامبرده شده در ترکیب کلیماکس حضور دارند و لـذا درتغییر وضعیت به سمت طبقات بالا نقش دارنـد. ایـ ن در حـال ی است که اکثر گیاهان اختصاصی منـاطقبـدون طـرح از گونـه هـای مهاجم هستند که نشاندهنده توالی پـس رونـده وباعـث کـاهشامتیاز وضعیت بهسمت ضعیف میباشند .
* : اختلاف معنیدار در سطح 05/0
126873867918Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.15.51 ]

در میــان گونــههــای موجــود در منطقــه، گونــه Bromus tomentellus اهمیـ ت ویـ ژهای دارد .ایـ ن گیـ اه مهمتـر ین گونـهخوشخوراک منطقه و با بیشـتر ین درصـد پوشـش در ترکیـ ب گیاهی، گونه غالب تیپهای گیاهی مورد مطالعه در مراتع مـوردمطالعه میباشد. جدول 5 پوشش و تولید این گونه گیاهی را در منطقه مورد بررسی نشـان مـیدهـد. همـانگونـه کـه ملاحظـهمیگردد هم پوشش و هم تولید این گیاه در مناطق دارای طـرحبیشتر از مناطق بدون طرح است که این اختلاف در مورد تولیـددر سطح 05/0 معنیدار است.
مقایسه شاخصهای غنا، یکنواختی و تنوع (جدول 6) نشان میدهد که تفاوت معنـی داری بـین سـایتهـای دارای طـرح وبدون طرح از نظر شاخصهای غنا و تنوع گونهای وجود ندارد ،لیکن شاخصهای یکنواختی در سایتهای بدون طرح بـ هطـورچشــمگیری بیشــتر از ســایتهــای دارای طــرح ب وده اس ت ،بهطوریکه این اختلاف در مورد شاخص اسمیت و ویلسون در سطح 01/0 و در دو شاخص کامـارگو و اصـلاح شـده نـی در سطح 05/0 معنیدار بوده است .
نتایج آنـال یز همبسـتگی بـین شـاخصهـای تنـوع و سـایر
کمیتهای پوشش گیـاهی (جـدول 7) نشـان مـیدهـد کـه دو
شاخص غنای گونهای شامل تعداد گونـه و شـاخص جکنـایف
جدول 5. پوشش و تولید گونه گیاهیBromus tomentellus در مناطق مورد مطالعه شهرستان سمیرم
t مقدار کمیت± اشتباه معیار مدیریت کمیت
1/533 4/29±0/49 با طرح درصد پوشش
3/22±0/50 بدون طرح 1/08 18/32±2/02 با طرح درصد ترکیب پوشش
15/13±2/17 بدون طرح 2/039* 139/12±17/37 با طرح
تولید (کیلوگرم در هکتار)
93/58±13/12 بدون طرح 1/08 36/16±3/46 با طرح درصد ترکیب تولید
30/50±4/03 بدون طرح همبستگی مثبت معنیدار با پوشش و تولیـ د گیاهـان چندسـاله،وضعیت و گرایش مرتع داشتهاند. دو شاخص یکنواختی شـاملشاخص کامارگو و اسمیت و ویلسون همبستگی منفی معنیدار در سطح 01/0 با چهار کمیت ذکر شده داشتهاند و هیچیـ ک از دو شاخص تنوع سیمپسون و شانون ارتباط معنـی داری بـا ایـ ن کمیتها نداشتهاند.

بحث
نتایج این تحقیق نشان داد که اجرای طـرح هـای مرتعـدار ی در کاهش معنیدار میزان دامگذاری مؤثر بوده است. ایـ ن عامـل درتغییرات شاخصهای تنوع بهخصوص یکنواختی نقش بهسزایی دارد( 9) و لذا تفسیر تغییرات شاخصهای تنـوع بـا اسـتفاده ازمنابعی که اثر چرا بر تنوع را بررسی نمودهاند امکان پذیر است .در این بررسی تنوع در مراتع بدون طرح بیشـتر از مراتـع دارای طرح بوده، لیکن این اختلاف معنیدار نیست. در این میان تنهـاشاخصهای یکنواختی مناطق بدون طـرح بـهطـ ور معنـی داری بیشتر از مناطق دارای طرح بـوده اسـت. کـاهش یکنـواخت ی در مناطق دارای چرای مـد یریت شـده مطـابق بـا نتـایج پوئرتـو وهمکاران (22) در علفزارهای منطقـه مرکـزی و غربـی اسـپانیا، مونتالوو و همکاران( 18) در همان منطقـه ونـوی میـر( 19) در علفزارهــای شــمال فلســطین، هــایکمن و همکــاران( 9) در علفزارهــای شــمال شــرقی کــانزاس، مصــداقی(5) در مراتــع
t مقدار عددی ± اشتباه معیار تیمار شاخص کمیت
0/225
-0/881
-0/383 18/57±1/021
18/25±0/975
5/60±0/275
5/97±0/318


پاسخ دهید